• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/edebiyatcimiz

GARİP DIŞINDA YENİLİĞİ SÜRDÜREN ŞİİR

GARİP DIŞINDA YENİLİĞİ SÜRDÜREN ŞİİR

   Cumhuriyet Dönemi İkinci Yeni’ye kadar  Öz şiir anlayışının,  Memleketçi Şiir yaklaşımlarının Toplumcu Gerçekçi Şiir’in ve Garip Hareketi’nin etkisinin sürdüğü yıllarda şiiri onlar kadar bayağılaştırmak istemeyen, her biri kendine özgü şiir tarzını oluşturmuş aşağıdaki şairler şiirdeki lirizmi kaybetmeden yeniliği sürdürmüşlerdir.

Bu şairler Garip, İkinci Yeni gibi topluluklara katılmamış, görüş ve ideolojilerini şiirlerine temel yapmamışlardır. Şiirlerinde yeni bir dil, üslup ve bakış açısı aramışlar ve kendi tarzlarını yenileme ve değiştirme ihtiyacı hissetmişlerdir.

Bu şiir anlayışının başlıca temsilcileri şunlardır:

 

FAZIL HÜSNÜ DAĞLARCA (1914-2008)


  • Cumhuriyet döneminin önemli şairlerinden olan Fazıl Hüsnü, öğrenimini Anadolu’nun değişik yerlerinde sürdürmüş, subaylık yaptığı yıllarda ise Anadolu’yu daha iyi tanıma fırsatı bulmuştur. Sanatçı, iç ve dış gerçeklere bakarak, bilinçaltına yönelerek şiire yeni ürperişler getirir.

  • Şiirleri devamlı gelişme gösterir. Kurallı biçimlerden serbest biçimlere, anlamlı özlerden en yalın anlamlara varan şiir türlerini dener. Her şiirinde bir “yeni”yi dener gibidir.

  • Genellikle epik-dramatik, lirik-didaktik ve toplumsal gerçekçi anlayıştadır. Şiir dili en son türetilen Türkçe sözcüklerle doludur.

  • Şiir dışındaki hiçbir türle ilgilenmemiştir. Şiire hece ölçüsüyle başlamış, sonra serbest şiire geçmiştir.

  • İnsanın evren karşısındaki yalnızlığını, günlük yaşamın sıkıntılarını, acılarını işlemiştir.

  • Yapma destan’larıyla tanınmıştır. Bu şiirlerde Kurtuluş Savaşı tarihini anlatmıştır.

  • Tür, biçim ve içerik bakımından kendini sürekli yenilemiş, kendine özgü bir şiir dili yaratmıştır.

  • Her konuda şiir yazan usta bir sanatçıdır. Bireyselden toplumsala, ulusaldan evrensele uzanan bir çizgide kendine özgü bir şiir oluşturmuştur.

  • Eserlerinde geniş bir imge dünyası, özgün bir ses ve biçim dünyası kurmuştur.

  • Yerli-yabancı hiçbir akımdan etkilenmeden klasiği ve çağdaşı kaynaştıran özgün bir şair olmuştur.

  • Türkçem benim ses bayrağım dizesiyle Türkçeye olan sevgisini anlatmıştır.

  • Çocuk ve Allah” kitabıyla tanınmıştır. Bu yapıtında soyut konuları işlemiştir.

 

  • Eserleri

  • Şiir: Havaya Çizilen Dünya, Çocuk ve Allah, Çakırın Destanı, Üç Şehitler Destanı, Çanakkale Destanı, Türk Olmak, Yedi Memedler, Toprak Ana, Sivaslı Karınca, Delice Böcek, Cezayir Türküsü, Hiroşima…

  • Çocuk şiirleri: Açıl susam açıl, Yeryüzü Çocukları…

 






BEHÇET NECATİGİL (1916-1979)


  • İlk şiirleri Varlık dergisinde çıkan öğretmen şair Behçet Necatigil, Cumhuriyet döneminin kendine özgü bir çizgisi olan şairlerindendir. Rahat, gösterişe kaçmayan, sembollere dayalı, şiir geleneklerini gözeten bir anlayıştadır.

  • Şiirlerinde kendi evinden başlayarak öteki evleri, sokağı, çevreyi, giderek dış dünyayı ve toplumu sorunlarıyla anlatmıştır.

  • Hem hece ölçüsüyle hem de serbest ölçüyle yazmıştır. İlk şiirleri anlamca açık, sonrakiler kapalıdır.

  • Şiir dışında inceleme, çeviri, radyo oyunu alanlarında da eserleri vardır.

  • Şiirde kırk yılını, doğumundan ölümüne, orta halli bir vatandaşın, birey olarak başından geçecek durumları hatırlatmaya; ev-aile-yakın çevre üç-geninde, gerçek ve hayal yaşantılarını iletmeye, duyurmaya çalıştı.

  • Halk kültüründen aldığı öğeleri Batı şiiri ile birleştirmiştir. Son şiirlerinde divan şiirinin özelliklerinden de  yararlanarak kapalı sembolist bir şiire ulaşmıştır.

  • Divan şiirinin cinaslı, tevriyeli anlatımından yararlanmıştır. Bazı şiirlerinde mitolojik unsurları kullanmıştır.

  • Edebiyatımızda evler şairi olarak tanınmıştır.

  • Toplumcu gerçekçi bir sanat anlayışıyla yazdığı şiirleri yanında, bireysel, psikolojik ve metafizik temaları işlediği şiirleri de tat alınarak okunacak şiirlerdir. Toplumsal konulu şiirlerinde genelde dar gelirli insanların yaşamına eğilen şair, daha çok kendi yaşadığı semti ve o semtteki yaşayışı yansıtmıştır.

 

  • Şiir: Kapalı Çarşı, Eski Toprak, Çevre, Evler, Dar Çağ, Yaz Dönemi, Divançe, Sevgilerde, Arada, İki Başına Yürümek, Söyleriz, Zebra, Kareler Aklar, Beyler

  • Radyo Oyunu: Yıldızlara Bakmak, Gece Aşevi, Üç Turunçlar, Pencere

  • Araştırma: Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü, Küçük Mitologya Sözlüğü

  • Düzyazı: Bile/Yazdı En/Cam

 

 












CAHİT KÜLEBİ (1917-1997)

  • Nazmi Cahit takma adını kullanmıştır.

  • Şiirlerinde halk edebiyatı olanaklarından yararlanmıştır.

  • Bir saz şairi içtenliğiyle şiir yazmıştır. Romantik, duygulu, lirik şiirleri ile tanınmıştır.

  • Sivas Yollarında ve Hikaye(Bebek)  şiirleri çok ünlüdür.

  • Atatürk Kurtuluş Şavaşında adlı eserindeki şiirleri bestelenerek Atatürk Oratoryosu haline getirildi.

  • Şiirlerinde Anadolu gerçeklerini, yurdun değişik manzaralarını yansıtmak istemiştir.

  • Anılarını ve çocukluk izlenimlerini şiirlerinde işlemiştir.

  • Biçimin serbest olması gerektiğini savunmuş, heceyi pek kullanmamıştır. Kafiyeyi ahenk oluşturmak için kullanmıştır.

  • Şiirlerinde yeni bir romantizm oluşturduğunu söylese de çoğunlukla realist unsurlar ağır basar.

  • Halk türküleri ve deyişleri şiirlerinin temelini oluşturur. Milli sanat, şiirlerinin ana kaynağıdır

  • Öğretmenlik yaptığı yıllarda Anadolu’yu tanıyan Cahit Külebi, memleketçi şiirimize yeni bir ses getirmiştir.

  • Şiirlerinde derin bir Anadolu sevgisi vardır; İyimser, açık ve gerçekçi bir bakışla Anadolu’ya eğilmiştir. Şiirlerinde temiz bir Türkçe, Karacaoğlan’ı andıran bir içtenlik görülür.

  • Hayale pek yer vermez, gerçekçi bir anlayışla yazmıştır. Onu “gerçekçi – romantik” bir şair olarak niteleyebiliriz.

Eserleri:

  • Şiir: Adamın Biri, Rüzgâr, Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda, Türk Mavisi, Süt, Yeşeren Otlar, Yangın, Güz Türküleri

  • Anı: İçi Sevda Dolu Yolculuk

  • Düzyazı: Şiir Her Zaman