• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/edebiyatcimiz

Türk Edebiyatında İlkler


 





Türk Edebiyatında İlkler

 

 

1)   İlk yazılı ürünler, Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin – Orhun Yazıtları

 

2)   Orhun Yazıtlarını ilk okuyup çözümleyen – Danimarkalı bilgin Thomsen’dır.

 

3)   İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi / Şair Evlenmesi /1859

 

4)   İlk yerli roman : Şemsettin Sami / Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat

 

5)   Batılı tekniğe uygun ilk roman : Halit Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı Memnu

 

6)   İlk çeviri roman : Yusuf Kamil Paşa/ Fenelon’dan Telemak /1859

 

7)   İlk köy romanı : Nabizade Nazım / Karabibik

 

8)   İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf / Eylül

 

9)   İlk realist roman : Recaizade Mahmut Ekrem / Araba Sevdası

 

10)İlk resmi Türkçe gazete : Takvim–i Vakayi

 

11)İlk yarı resmi gazete : Ceride-i Havadis

 

12)ilk özel gazete : Şinasi/Agah Efendi : Tercüman-ı Ahval

 

13)İlk edebî roman: Namık Kemal / İntibah

 

14)İlk tarihi roman : Namık Kemal / Cezmi

 

15)İlk özel gazete : Şinasi ile Agah Efendi/ Tercüman-ı Ahval

 

16)İlk pastoral şiir : A.Hamit Tarhan /Sahra

 

17)İlk şiir çevirisini yapan, ilk makaleyi yazan: Şinasî

 

18)Noktalama işaretlerini ilk kez kullanan, ilk Türk gazeteci : Şinasi

 

19)Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan : A.Hamit Tarhan/Eşber  

 

20)Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri : A. Hamit Tarhan / Nesteren

 

21)İlk bibliyografya: Katip Çelebi / Keşfü’z Zünun

 

22)İlk hatıra kitabı : Babürşah /Babürname

 

23)İlk hamse yazarı : Ali Şir Nevai

 

24)İlk tezkire : Ali Şir Nevai /Mecalisün Nefais

 

25)İlk şiir antolojisi : Ziya Paşa /Harabat

 

26)İlk atasözleri kitabı : Şinasi /Durub-i Emsal-ı Osmaniye

 

27)İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap

 

28)İlk hikaye kitabı : A.Mithat Efendi / Letaif-i Rivayet

 

29)İlk fıkra yazarı : Ahmet Rasim

 

30)İlk Türkçe yazılan ilk kitap : Yusuf Has Hacip / Kutadgu Bilig

 

31)İlk siyasetname : Yusuf Has Hacip/ Kutadgu Bilig

 

32)Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser : Y. H. Hacip / Kutadgu Bilig

 

33)İlk didaktik şiir örneğimiz Kutadgu Bilig

 

34)Aruzla yazılan ilk eserimiz : Kutadgu Bilig

 

35)Mensur şiir örneklerini veren ilk kişi : Halit Ziya Uşaklıgil

 

36)Şiirde ilk defa Türk kelimesini kullanan : Mehmet Emin Yurdakul

 

37)İlk makale: Şinasi/Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi

 

38)İlk edebi bildiriyi yayımlayan topluluk : Fecr-i Ati 

 

39)İlk seyahatname : Seydi Ali Reis / Miratül Memalik

 

40)İlk Edebiyat tarihçimiz: Abdulhalim Memduh Efendi

 

41)Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz : Fuat Köprülü

 

42)Sahnelenen ilk tiyatro: Namık Kemal / Vatan yahut Silistre

 

43)Kafiyeyi şiire serperek klasik nazım şekilerinden farklı ilk örnekleri veren: Tevfik Fikret

 

44)Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı: Süleyman Paşa / Sarf-ı Türki

 

45)İlk natüralist eserimizin yazarı: Nabizade Nazım / Zehra(Aynı zamanda ilk psikolojik roman denemesidir)

 

46)Divan Edebiyatında mahallileşme akımının temsilcisi: Nedim

 

47)Şarkı nazım türünü ilk kullanan: Nedim

 

48)İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Şemsettin Sami : Kamusul Alam

 

49)İlk sözlüğümüz: Kaşgarlı Mahmut / Divan-ı Lügat-it Türk

 

50)İlk Türkçe sözlük: Şemsettin Sami / Kamus-ı Türki

 

51)İlk özdeyiş örneklerini veren: Ali Bey / Lehçet’ül Hakayık

 

52)Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin: Orhun Abideleri (Göktürk Kitabeleri)

 

53)Edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan: R.M. Ekrem

 

54)Konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarı: Ömer Seyfettin

 

55)Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiirini yazan : A. Hamit Tarhan / Validem

 

56)İlk köy şiiri : Muallim Naci / Köylü Kızların Şarkısı

 

57)İlk alfabemiz : Göktürk Alfabesi

 

58)Tekke şiirinin kurucusu : Ahmet Yesevi

 

59)İlk Türk destanı : Alp Er Tunga Destanı

 

60)Bizde batılı anlamda ilk eleştiriyi yazan : Namık Kemal

 

61)Bizde epik tiyatro türünün kurucusu : Haldun Taner

 

62)İlk kadın romancımız : Fatma Aliye Hanım

 

63)Süslü nesrin ilk temsilcisi : Sinan Paşa

 

64)Dünyanın halen yaşayan en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı: Kırgızların Manas Destanı

 

65)Edebiyat kelimesini bizde ilk kullanan : Şinasi

 

66)Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman :H.E.Adıvar/Ateşten Gömlek

 

67)İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı : Ahmet Vefik Paşa

 

68)Deneme türünün kurucusu : Montaigne

 

69)En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Safa / 9.Hariciye Koğuşu

 

70)İlk fabl örneği – Şeyhi’nin Harname’sidir.

 

71)İlk roman çevirisi – Fenelon’dan – Telemak (Yusuf Kamil Paşa

 

72)İlk tarihi roman – Namık Kemal – Cezmi (1880)

 

73)İlk psikolojik roman – Mehmet Rauf – Eylül’dür.

 

74)İlk modern roman örnekleri –Halit Ziya Uşaklıgil – Mai ve Siyah – Aşk-ı Memnu.

 

75)Batılı anlamda ilk öyküye örnek – Samipaşazade Sezai – Küçük Şeyler.

 

76)Sahneye konulan ilk tiyatro eseri – Namık Kemal – Vatan Yahut Silistre.

 

77)Şinasi’nin ilk ilk fabl çevirileri – Fransız şair La Fontaine’dendir.

 

78)İlk makale örneği – Mukaddime ( Tercüman-ı Ahval’de yayımlandı.)

 

79)Noktalama işaretlerini ilk kullanan kişi Şinasi’dir.

 

80)İlk özel gazete – Tercüman-ı Ahval (1860) Şinasi ve Agâh Efendi

 

81)İlk epik tiyatro örneği – Haldun Taner – Keşanlı Ali Destanı’dır

 

82)İlk dergi örneği – Münif Paşa Mecmua-ı Fünun’dur.

 

83)İlk günlük ( batılı anlamda ) Direktör Ali Bey “Seyahat Jurnali”

 

84)Yer adları bakımından zengin sözlük – “Lehçe-i Osmanî” – Yusuf Kamil Paşa

85)Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden – Mehmet Emin Yurdakul

86)Batılı anlamda ilk Fabl Örnekleri: Şinasi tarafından verildi

 

87)Batılı anlamda ilk tiyatro: Şinasi’nin Şair Evlenmesi (1859)

 

88)İlk atasözleri kitabı: Şinasi Durub-ı Emsal-i Osmaniye

 

89)Aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan: A.Hamit (Eşber ve Sardanapal)

 

90)Bilinen ilk Türk yazarı: Yollug Tigin ve Vezir Tonyukuk

91)Edebiyatımızda objektif-eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklaya: R.Mahmut Ekrem

92)Türkçenin zengin, güçlü bir dil olduğunu savunan ilk eser: Divan-ı Lugat-it Türk

93)Kadın sorununun ilk kez işlendiği roman: A.Mithat – Henüz On Yedi Yaşında

94)Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organı: Genç Kalemler

95)Okullar için hazırlanan ilk edebiyat kitabı: R.Mahmut Ekrem – Talim-i Edebiyat

96)En başarılı psikolojik roman yazarımız: Peyami Sefa

 

97)Edebiyatımızda çoçuklar üzerine yazılmış ilk eserler Nabi’nin Hayriye’si ve Sümbülzade Vehbi’nin Lütfiye’sidir

 

98)İlk çoçuk yayınımız ise Eftal ve Mümeyyizdir.(1869)

 

99)Aşık Veysel ilk olarak A.Kutsi Tecer tarafından Türk halkına tanıtılmıştır.

 

100)  Türk Edebiyatı’nda post-modern tarzda eser veren ilk yazarımız Oğuz Atay’dır.(Tutunamayanlar)

 

101)  Divan Edebiyatı’nın ilk şairi Hoca Dehhani, son şairi ise Şeyh Galip’dir

 

102)  İlk yerli çizgi roman, Türk Kahramanı Köroğlu’dur.(1953)

 

103)  Ülkemizde ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.(1943)

 

104)  Dünyada ilk özgün çizgi roman New Fund’dur.(1935)

 

105)   Dünyada ilk özgün çizgi macera hikayesi Dick Tracy’dir.(Chester Gould)

 

106)  Serbest müstezatı aruzla deneyen ilk şairimiz Tevfik Fikret’tir

 

107)  Divan Edebiyatı’nın Sebk-i Hindi tarzının ilk temsilcisi Naili’dir

 

108)  Edebiyatımızda serbest vezni ilk kez Nazım Hikmet kullanmıştır.(1929)

 

109)  Edebiyatımızda anjabmanı ilk kez Tevfik Fikret kullanmıştır.

 

110)  En uzun ömürlü edebiyat dergimiz 1933 yılında çıkmaya başlayan Varlık Dergisi’dir.

111)  Türkiye’de lügat sözlük hakkında yazılan ilk lügat Bir Lügat Bulamadım’dır.(M.Doğan)

 

112)  Hayat hikâyesini İngilizce yazan ilk yazarımız Halide Edip Adıvar’dır.

 

113)  Atatürk’e muhalefet olan ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.

114)  Sürgüne gönderilen ilk kadınlarımızdan biri Halide Edip Adıvar’dır.

 

115)  Ülkemizdeki ilk çocuk çizgi roman türü Kara Maske’dir.

 

116)  Heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eseri Binnaz’dır.(Y.Ziya Ortaç)

 

117)  İlk sosyolog Ziya Gökalp’tir

 

118)  İlk edebi tartışma Ziya Paşa ile Namık Kemal arasında olmuştur.

 

119)  Ülkemizdeki ilk Müslüman kadın tiyatrocu Afife Jale’dir

 

120)  Türk Edebiyatı’ndaki ilk deneme yazarı Nurullah Ataç’tır

 

121)  Matbaada basılan ilk kitabımız Vankulu Lügatı’dir.

 

122)  İlk divan sahibi sanatçımız Yunus Emre’di

 

123)  İlk edebi topluluk Servet-i Fünun’dur

 

124)  Türkçenin ilk gramer kitabını Baskakov yazmıştır.

 

125)  Aydınlar arasında heceyi ilk kez deneyen sanatçı M.Emin Yurdakul’dur.

 

126)  İlk mizah dergisi : Diyojen /Teodor Kasap

 

127)  Türk Edebiyatı’nda iç monolog tarzı yazılmış ilk roman Bir Düğün Gecesi’dir.(A.Ağaoğlu)

 

128)  Türk Edebiyatı’nda yayımlanmış ilk öykü kitabı Emin Nihat Tarlan’ınMüsameratname’dir.(1872)

 

129)  Türk Edebiyatı’nda yazıya geçirilen ilk masallar Billur Köşk Masalları’dır.

 

130)  Cumhuriyet sonrası ilk beyanname yayınlayan edebi topluluk Yedi Meşaleciler’dir.

 

131)  Türk masalları ilk defa yurt dışında 16.Lui döneminde Fransa’da yayınlanmıştır.

 

132)  Türk masallarını ilk defa derleyen İ.Kunoş adlı Macar bilim adamıdır

 

133)  Hazine-i Evrak ilk edebiyat dergimizdir

 

134)  Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı Kırgızların Manas Destanı

 

135)Divan edb. “Mahallileşme” akımının ilk temsilcisi: Nedim


136)İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi: Kamus’ül A’lam


137)İlk köy şiiri: Muallim Naci – Köylü Kızların Şarkısı

 

                                                       

 


Yorumlar - Yorum Yaz